Zdzisław Skłodowski (1844-1924) herbu Dołęga. Porucznik kawalerii, powstaniec styczniowy, prawnik, stryj polskiej noblistki Marii Curie-Skłodowskiej. Zdzisław urodził się 20 maja 1841 r. w Łukowie. Był synem Józefa Skłodowskiego oraz Salomei z d. Sagtyńskiej. Posiadał liczne rodzeństwo: dwóch braci oraz cztery siostry. Ojciec powstaniec listopadowy, od małego wpajał dzieciom wartości i postawy patriotyczne oraz niechęć do carskiego reżimu. Józef Skłodowski związany był z edukacją, pracował jako nauczyciel oraz dyrektor szkół, m.in. w łukowskim Gimnazjum. Podobnie w Siedlcach, gdzie początkowo pracował jako nauczyciel, a następnie dyrektor.
Zdzisław po początkowym nauczaniu w ramach edukacji domowej rozpoczął nauki w Gimnazjum w Siedlcach. Następnie po objęciu przez jego ojca funkcji dyrektora w Gimnazjum Lubelskim, przeniósł się do tej szkoły. Skłodowski był wzorowym uczniem z celującymi ocenami. Z podobnym wynikiem zdał maturę i początkowo rozpoczął studia medyczne w Cesarsko-Królewskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej. Po niecałym roku studiów przeniósł się do Petersburga, aby studiować prawo. W czasie pobytu w Rosji aktywnie uczestniczył w życiu towarzyskim, kulturalnym i akademickim, nawiązując kontakty z kształcącą się tu polską inteligencją. Obracając się w tym środowisku, ukształtował swoje poglądy odnośnie do sytuacji Polski oraz zaangażowania w ewentualne działania niepodległościowe. Związał się również z ugrupowaniem „czerwonych”.
Po ukończeniu studiów i powrocie do kraju rozpoczął aplikację w Trybunale Cywilnym oraz pracę jako wykładowca w Szkole Głównej w Warszawie. Zacieśniał też swoje więzy z organizacjami konspiracyjnymi. W lipcu 1862 r. uzyskał konspiracyjne wyszkolenie wojskowe i przygotowywał się do walki powstańczej. Otrzymał również nowe nazwisko — Miecznikowski. Jego służba związana była z oddziałem płk. Marcina Lelewela-Borelowskiego, w czasie której brał udział w atakach na linie komunikacyjne, mniejsze miasteczka, ale również i większe garnizony np. w Siedlcach czy Sokołowie.
Po krótkiej wyprawie zaopatrzeniowej do Galicji powrócił i aktywnie brał udział w dalszych walkach. Był obecny podczas starć pod Jedlanką, Adamkami, Krasnobrodem czy Młynami. Następnie pod koniec 1863 r. dowodził już własnym, niewielkim oddziałem jazdy. Wysyłany na podjazdy, w trakcie jednego z nich uratował oddział mjr. Kajetana Ciszkowskiego-Ćwieka, by następnie wespół z nim wziąć udział w wygranym starciu pod Parnasówką. W trakcie potyczki to jego oddział zmusił kozaków do odwrotu. Po krótkiej rekonwalescencji powrócił wraz ze swoim oddziałem do walki. Brał udział w dramatycznym starciu pod Batorzem, gdzie śmierć poniósł płk. Lelewel-Borelowski. Był to niestety ostatni akord, walk Skłodowskiego, który po śmierci dowódcy uszedł do Galicji. W powstaniu styczniowym oprócz Zdzisława uczestniczył także Przemysław, który zginął w starciu pod Lubartowem w maju 1864 r. i Bolesława, która działała jako kurier w województwie kaliskim.
Po upadku powstania udał się na emigrację i rozpoczął pracę naukową na uniwersytecie w Tuluzie. Z początkiem 1866 r. powrócił do Warszawy. Udało mu się uniknąć represji popowstaniowych, a dzięki pomocy wuja Adama Sagtyńskiego odzyskał stanowisko wykładowcy w Szkole Głównej w Warszawie. Tam obronił habilitację i pracował aż do 1866 r., kiedy to sprzeciwiając się postępującej rusyfikacji, został wydalony z uczelni. Po opuszczeniu jej murów ożenił się i rozpoczął własną praktykę adwokacką w Kielcach. Po przejęciu majątku szwagra w Rykoszynie osiadł tam wraz z rodziną. W 1878 r. przebywała w nim młodziutka Maria Skłodowska. Jego dalsze losy cechowała duża zmienność, zamykał i otwierał własne kancelarie, pracował jako rejent, zmagał się z problemem hazardowym, ale też prowadził aktywną działalność publiczną, uczestnicząc i kreując życie kulturalno-społeczne. Edukował i aktywizował młodzież, aby ta nie zapomniała o swoich powinnościach względem zniewolonego państwa. Zmarł w wieku 73 lat, w wyniku zapalenia płuc. Pochowano go w rodzinnym grobie na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Ściegiennego w Kielcach.
- Świadectwo szkolne Zdzisława Skłodowskiego z 1857 r.
zespół 35/527/0, Gimnazjum Wojewódzkie Lubelskie, sygn. 489
